Majkl: Čovek iz(a) pop fantazma

NASLOV: Majkl (Michael) / REŽIJA: Antoan Fukua / SCENARIO: Džon Logan / ULOGE: Džafar Džekson, Majls Teler, Kolman Domingo, Nia Long, i dr. / TRAJANJE: 138’ / DRŽAVA: Ujedinjeno Kraljevstvo, Sjedinjene Američke Države / GODINA: 2026.

U susret (ponovnom) američkom osvajanju Meseca, reditelj Antoan Fukua i scenarista Džon Logan oživeli su Džeksonov moonwalk aprilskom premijerom muzičko-biografskog ostvarenja Majkl. Priča o životu kultnog pevača uvodi se skromnim počecima u porodičnoj grupi Džekson Fajv, a zaokružena je svojevrsnim vrhuncem solističke karijere — turnejom Bad 1988. godine. Od Majkla ne treba očekivati nijansiran i temeljan pristup Džeksonovom liku i delu. Radi se o filmu koji se ne boji da bude staromodno otrcan, već uživa u ekscesu svih stereotipa koji se vezuju za visokobudžetne muzičke biografije, poput prezasićenja montažnim sekvencama i (zlo)upotrebe hit numera u svim postojećim dijegetskim varijantama.

Zadatak režiranja „ozbiljnog“ filma o pevaču koji je nebrojeno puta parodiran, seciran, obesmišljen i ponovo (o)smišljen pred očima javnosti nesumnjivo je nezahvalan. Kao poseban kamen spoticanja javlja se i kontroverza Majklovog notornog ranča po imenu Nedođija, za sada neobrađena na velikom ekranu, a koju Fukuin film takođe zaobilazi. Nešto važnije jeste nedvosmisleno serviranje šarene laže pop-fantazma savremenoj publici, budući da ova biografija sasvim svesno orbitira u šljokičasto-sivoj zoni konstruisane javne persone — kako od strane samog izvođača, tako i zahvaljujući čitavom jednom zamršenom sistemu masovnih medija i produkcijskih kuća. Poput mnogih njemu srodnih biopic-a, Majkl je suštinski jedan modernistički narativ o pop zvezdi kao misterioznom i izuzetnom pojedincu, koji na Džeksonovu dugogodišnju planetarnu popularnost zumira bez pretenzija da preispita inherentnu plitkost ovakvog društvenog pozicioniranja pevača.

Kada se film dotakne problematike rasnih tenzija, te poteškoća afroameričkog života u predgrađu, i Majklovog kompleksnog odnosa sa ocem nasilnikom, njihovo filmsko predstavljanje podređeno je tabloidnoj iskričavosti ove biografske pripovesti. Popularni umetnik, koga Džafar Džekson tumači kao detinjastog sanjara staklastog pogleda, u neprestanom je stanju performansa, pri čemu u Majklu do izražaja naročito dolazi sudar sinematičnog pripovedanja i autofikcije koju gradi sam pevač u susretu sa sopstvenom slavom. Film vrlo uspešno koristi ideološku recepturu američkog sna, čiji su glavni sastojci za uspeh bogomdan talenat i tržišno orijentisana determinacija mladog, talentovanog momka. Džekson od početka filma biva prikazan kao poseban u odnosu na svoju braću, ali i dovoljno uzemljen da njegov kantautorski rad komunicira sa masom.

Onoliko koliko će biti problematičan za okorele filmofile (ali i brojne aktiviste), film predstavlja (sa ili bez doze griže savesti) dvočasovni užitak za istinske ljubitelje pop kulture. Ličnosti poput Kvinsija Džonsa (Kendrik Sempson), Suzan de Pas iz Motown-a (Džesika Sula) i gitariste Edija Van Hejlena samo su neka od velikih imena muzičke istoriije 20. veka iz Majklove mreže industrijske podrške. Pored toga, iskustvo reditelja Fukue na izradi video spotova (Prince, The Most Beautiful Girl in the World, 1994; Coolio, Gangsta’s Paradise, 1995, i drugi) odredilo je vizuelni stil filma, kako način snimanja i upotrebu poznatih Džeksonovih numera kao tematizovanu pozadinu za razvoj priče, tako i specifičnu pažnju posvećenu dešavanjima „iza scene“. Neki od najuspelijih i najintimnijih momenata u filmu dešavaju se kada Majkl provodi vreme u studiju. Gledalac je tada suočen sa sirovim glasom bez matrice i mikro-ritualima koji prethode kreativnom procesu — njegovim uzbuđenjem i bodrenjem pred sam početak snimanja. U krupnom planu daje se važnost svakom udahu i drhtaju glasa, čiji se prepoznatljiv tembr i emotivni naboj poistovećuju sa ličnošću pevača.

Majkl svojom pomalo zastarelom stilizacijom pevuši poslednju otpozdravnu kadencu minulom vremenu planetarnih zvezda. Film služi i kao simulakrum-svedok jednog javno-umetničkog imidža koji je odredio doba MTV-a i apsolutne dominacije anglo-američke pop scene. Obradovaće mnoge koji će pronaći delić sebe u egzaltiranoj masi na (više puta ponovljenim) koncertnim scenama. Neke će i uvrediti svojim neumornim insistiranjem na pojednostavljenom, crno-belom sagledavanju života muzičara čija karijera, uprkos svim začkoljicama, ipak predstavlja složeno polje za razumevanje kulturnih strujanja druge polovine prošlog veka. Čekajući predstojeći rasplet ove holivudske životne peripetije u najavljenom nastavku, još uvek ostaje otvorena mogućnost žanrovskog iskoraka iz našminkanog bubblegum soula u istinom natopljeni thriller.

Naslovna fotografija iz filma Majkl: Taramount Film Promo.